พระปรุหนัง พิมพ์บัวเบ็ด เนื้อชินเงิน จังหวัดพระนครศรีอยุธยาสวัสดี ครับ ท่านผู้อ่านที่รักทุกท่าน วันนี้เรามาคุยกันถึงพระกรุอยุธยา เนื้อชินที่มีชื่อเสียงโด่งดังมานาน ตั้งแต่สมัยคุณปู่คุณย่า ว่าเป็นพระที่ยอดเยี่ยมในด้านอยู่ยงคงกระพันชาตรี และปัจจุบันนี้จะหาพระที่สมบูรณ์ๆ ซักองค์ก็นับว่ายากครับ พระนี้ก็คือพระปรุหนังครับ
พระปรุหนังตามชื่อนี้ได้มาจากที่องค์ พระมีความบอบบางและฉลุโปร่ง คล้ายๆ กับตัวหนังใหญ่ ที่ฉลุโปร่ง จึงเป็นที่มาของชื่อนี้ครับ พระปรุหนังนับว่าเป็นศิลปะที่ยอดเยี่ยมในเชิงช่างของอยุธยา ที่สามารถออกแบบได้อ่อนช้อยงดงาม ลักษณะเป็นประณีตศิลป์ และสามารถเทโลหะได้บางและลวดลายฉลุโปร่งได้ครับ
พระปรุหนังนี้ขุดพบ ได้ที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา พบครั้งแรกที่กรุวัดพุทธไธศวรรย์ วัดมหาธาตุ ต่อมายังพบอีกหลายวัด เช่น วัดราชบูรณะ วัดปราสาทและวัดอื่นๆ อีกบ้าง พระที่พบทั้งหมดเป็นพระเนื้อชินเงิน ไม่ปรากฏว่าพบเป็นพระเนื้อดินเลย พระปรุหนังเป็นพระที่ประกอบด้วย องค์พระประธาน ประทับนั่งอยู่ในซุ้มเรือนแก้ว และมีพระโมคคัลลาน์และพระสารีบุตร ยืนอยู่ทั้งสองข้าง พิมพ์ต่างๆ ที่พบได้แก่ พิมพ์บัวเบ็ด และเป็นพิมพ์ที่นิยมมากที่สุด
ส่วนประกอบอื่นๆ นั้นก็เหมือนกับพิมพ์บัวก้างปลา แต่ให้สังเกตที่ฐานบัว จะเห็นว่าเส้นสายที่เป็นรายละเอียดของกลีบบัวจะมีลักษณะโค้งงอมองดูคล้ายๆ กับเบ็ดตกปลา จึงเป็นที่มาของพิมพ์นี้ พิมพ์บัวก้างปลา ที่ฐานบัวจะปรากฏว่าเส้นรายละเอียดที่เป็นกลีบบัวจะเป็นเส้นตรงๆ เฉยๆ คล้ายๆ กับก้างปลา จึงเรียกกันว่า พิมพ์บัวก้างปลา นอกจากนี้ยังมีพิมพ์ขนมต้ม ซึ่งพุทธลักษณะขององค์พระประธานจะมีลักษณะอวบล่ำและเป็นพระปางขัดสมาธิเพชร
ซึ่งต่างจากพิมพ์อื่นๆ ที่ปางขัดสมาธิราบ พิมพ์ปรุหนังเดี่ยว จะเป็นพระที่มีแต่องค์พระประธานไม่มีพระอัครสาวก พระปรุหนังลีลา พิมพ์นี้นับว่าหายากมาก พบที่กรุวัดราชบูรณะ องค์พระประธานจะไม่เหมือนพิมพ์อื่นๆ คือ องค์พระประธานจะเป็นพระปางลีลาอยู่ภายในซุ้มเรือนแก้ว ประกอบด้วยพระอัครสาวกซ้าย ขวา
พระปรุหนังเป็นพระที่ทรงคุณค่าทาง ด้านศิลปะ และพุทธคุณยอดเยี่ยม แต่ปัจจุบันจะหาองค์พระที่สมบูรณ์นั้นค่อนข้างยาก เนื่องจากเป็นพระที่บอบบาง มักจะหักชำรุดไม่ที่ตำแหน่งใดก็ตำแหน่งหนึ่ง คนในสมัยก่อนมักจะขุดไม้ให้เป็นร่องเข้ารูปกับองค์พระและนำพระฝังลงไปในไม้ นั้น เพื่อรักษาองค์พระไม่ให้ชำรุด
ในด้านพุทธคุณนั้นยอดเยี่ยมทาง ด้านคงกระพัน แคล้วคลาด ในสมัยก่อนเคยมีผู้เรียนถามหลวงพ่อกลั่น วัดพระญาติฯ ว่าพระเครื่องของจังหวัดพระนครศรีอยุธยา พระอะไรที่อยู่ยงคงกระพันเชื่อถือได้ หลวงพ่อกลั่นท่านตอบว่า "ปรุหนัง พระกริ่งคลองตะเคียน เชื่อถือได้ เคยเห็นมาแล้ว" แค่นี้ก็คงเป็นที่ยืนยันได้ถึงพุทธคุณของพระทั้งสองชนิดได้เป็นอย่างดี
ใน วันนี้ผมได้นำรูปพระปรุหนังพิมพ์บัวเบ็ด ซึ่งเป็นพระพิมพ์นิยมและเป็นพระองค์ที่สวยสมบูรณ์มาให้ชมกันครับ
ด้วยความจริงใจ:แทน ท่าพระจันทร์
ข้อมูลจาก ข่าวสด
