นิทานชาดก เรื่อง เวลาเป็นสิ่งล้ำค่านักขัตตชาดก:: สาเหตุที่ตรัสชาดก :: มีชาวบ้านนอกคนหนึ่ง ไปขอสาวในเมืองให้ลูกชายพร้อมกำหนดวันแต่งงานไว้แล้ว ครั้นถึงกำหนดได้ไปสอบถามฤกษ์จากอาชีวก ว่าดีหรือไ่ม่ อาชีวกโกรธที่เขาไม่มาปรึกษาก่อน จึงบอกว่าวันนี้ฤกษ์ไม่ดี จะทำให้เกิดความพินาศ ชาวบ้านนอกหลงเชื่อจึงไม่ไปรับเจ้าสาวในวันนั้น ทำให้ฝ่ายเ้จ้าสาวเสียหน้า แล้วได้ยกลูกสาวให้คนอื่นไป วันรุ่งขึ้น เมื่อฝ่ายเจ้าบ่าวไปถึงบ้านเจ้าสาวจึงทะเลาะกัน ด้วยเหตุที่อาชีวกเป็น
ผู้ ทำลายงานมงคล เรื่องนี้รู้กันไปทั่วจนถึงภิกษุในวัดเชตวัน และนำมาสนทนากันในธรรมสภา เมื่อพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเสด็จมา และทรงสอบถาม เมื่อทรงทราบเรื่องแล้ว จึงทรงระลึกชาติ ด้วยบุพเพนิวาสานุสติญาณ แล้วพระพุทธองค์ทรงนำ นักขัตตชาดก มาตรัส
ข้อคิดจากชาดก ๑ . การประกอบกิจการงานใด ควรคำนึงถึงเหตุผล ประโยชน์ความเหมาะสม และกาลเวลาที่สมควร ไม่ควรถือฤกษ์ยาม เพราะเมื่อใดที่เราคิดดี พูดดี ทำดี เมื่อนั้น ฤกษ์งามยามดีก็มีอยู่ในตัวเราเอง
๒ . คนพาล มักคิดชั่ว พูดชั่ว ทำชั่ว เป็นปรกติ และพอใจที่จะเห็นความพินาศฉิบหาย ของผู้อื่น
๓ . ผู้มีปัญญา เมื่อเห็นประโยชน์แล้ว ย่อมไม่ผัดวันประกันพรุ่งเป็นอันขาด ต้องรีบทำประโยชน์นั้นให้สำเร็จ เพราะประโยชน์เป็นฤกษ์ ของประโยชน์เอง
