ประวัติ หลวงปู่ทวง ธัมมโชโต วัดบ้านยาง

"หลวงปู่ทวง ธัมมโชโต" อดีตเจ้าอาวาสวัดบ้านยาง ต.ยาง อ.บรบือ จ.มหาสารคาม เป็นพระเกจิอาจารย์เรืองวิทยาคมมีชื่อเสียงโด่งดังไปทั่วภาคอีสาน ร่วมสมัยกับหลวงปู่สาธุ์ สุขธัมโม วัดบ้านเหล่า

อัตโนประวัติ เกิดในสกุล รักษาชาติ เมื่อ ปี พ.ศ.2421 ณ บ้านยาง ต.ยาง อ.บรบือ จ.มหาสารคาม ชื่อบิดา-มารดา ไม่สามารถสืบค้นได้ ครอบครัวของท่านประกอบอาชีพทำไร่ทำนาเหมือนกับชาวอีสานทั่วไป

ช่วงวัยเด็กท่านได้ช่วยงานครอบครัวด้วยความขยันขันแข็ง ครั้นอายุได้ 19 ปี ได้เข้าพิธีบรรพชาที่วัดในหมู่บ้าน จนอายุครบบวช 20 ปีบริบูรณ์ จึงเข้าพิธีอุปสมบท ณ วัดบ้านแดง อ.บรบือ โดยมีหลวงพ่ออุทา วัดบ้านแดง เป็นพระอุปัชฌาย์

ภายหลังอุปสมบท ได้เดินทางไปจำพรรษาศึกษาเล่าเรียนพระธรรมวินัย เรียนมูลกัจจายน์ ณ สำนักเรียนวัดบ้านหนองหว้า อ.วาปีปทุม จ.มหาสารคาม กว่า 5 พรรษา และให้ความสนใจด้านวิทยาคม ในยุคนั้นชื่อเสียงของ "สำเร็จลุน" พระเกจิชื่อดังแขวงเมืองจำปาสัก ประเทศลาว โด่งดังไปทั่ว 2 ฝั่งแม่น้ำโขง ท่านจึงเดินธุดงควัตรข้ามไปขอฝากตัวเป็นศิษย์เรียนไสยเวทกับสำเร็จลุน ควบคู่กับการศึกษาบาลี อักษรขอม ไทยน้อย อักษรลาว ทำให้หลวงปู่ทวง มีความรู้ทางด้านอักขระโบราณอีกแขนงหนึ่ง
 
หลังจากนั้นท่านได้เดินทางกลับมาจำพรรษาเรียนปริยัติธรรม และเรียนภาษาไทย อยู่สำนักเรียนวัดมหาชัย อ.เมือง จ.มหาสารคาม ช่วงนั้นวัดบ้านยาง ขาดแคลนพระผู้ใหญ่บรรดาญาติ โยมบ้านยาง จึงนิมนต์ให้กลับมาจำพรรษาที่วัดบ้านเกิด หลวงปู่รับนิมนต์เพราะต้องการกลับมาพัฒนาสร้างความเจริญให้กับท้องถิ่น

หลังกลับมาจำพรรษาอยู่ที่วัดบ้านยาง ด้วยความที่ท่านต้องการพัฒนาการศึกษาสงฆ์ รวมทั้งพัฒนาการศึกษาให้กับชุมชนท้องถิ่น ท่านทราบดีว่าพระภิกษุ สาม เณร ที่มาบวชเรียนล้วนมาจากครอบครัวที่ยากจน

ท่านจึงได้จัดตั้งโรงเรียนพระปริยัติธรรม และโรงเรียนประชา บาลขึ้น ที่วัดบ้านยาง โดยหลวงปู่รับหน้าที่เป็นครูสอนทั้งปริยัติธรรมและวิชาสามัญ หลวงปู่ให้การสนับสนุนการเรียนของพระภิกษุ-สามเณร หากรูปใดเรียนเก่งตั้งใจศึกษาเล่าเรียน ท่านจะมอบทุนการศึกษาให้ทุกปี

ยุคนั้นสำนักเรียนวัดบ้านยาง มีชื่อเสียงโด่งดังมาก แต่ละปีมีพระภิกษุ สามเณร สอบได้นักธรรมบาลีได้เป็นจำนวนมาก ด้วยความเคร่งครัดในพระธรรมวินัย วัตรปฏิบัติเสมอต้นเสมอปลาย ทำให้หลวงปู่ทวง มีชื่อเสียงโด่งดังเป็นที่รู้จักในวงกว้างอย่างรวดเร็ว ควบคู่กับหลวงปู่สาธุ์ สุขธัมโม วัดบ้านเหล่า

ทำให้ในแต่ละวันจะมีญาติโยมจากทั่วสารทิศเดินทางมากราบนมัสการ รับฟังธรรม และประพรมน้ำพุทธมนต์ที่เข้มขลัง รวมทั้งปรารถนาวัตถุมงคลตะกรุดที่เข้มขลังจากหลวงปู่กันอย่างล้นหลาม

วัตถุมงคลของหลวงปู่ มีความโดดเด่นด้านอยู่ยงคงกระพัน แคล้ว คลาด และเมตตามหานิยม ถึงแม้อาคมของท่านจะเข้มขลังเพียงใด ท่านก็ไม่เคยโอ้อวด ท่านพร่ำสอนญาติโยมอยู่เสมอว่าอย่าดำรงชีวิตด้วยความประมาท อย่ายึดมั่นถือมั่น หมั่นประกอบแต่กรรมดี รักษาศีล 5 จะทำให้ชีวิตพานพบแต่ความสุข

นอกจากนี้ หลวงปู่ยังมีความรู้ด้านสมุนไพร ชาวบ้านในชนบท หากเกิดเจ็บป่วย จะพากันเดินทางมาขอรับยาสมุนไพรจากหลวงปู่กันเนื่องแน่น โดยหลวงปู่ไม่ได้คิดค่ารักษาแต่อย่างใด

สำหรับปัจจัยที่ได้รับจากการบริจาค ท่านนำมาพัฒนาสร้างความเจริญรุ่งเรืองให้กับวัดแห่งนี้ไม่ว่าจะเป็นพระอุโบสถ กุฏิ กำแพงแก้ว เป็นต้น ทำให้วัดบ้านยาง แห่งนี้เจริญรุ่งเรืองอย่างรวดเร็ว รวมทั้งพัฒนาบรรยากาศภายในบริเวณวัดมีแต่ความสงบวิเวกเหมาะสำหรับการปฏิบัติธรรม

ด้านงานปกครองคณะสงฆ์ท่านได้รับแต่งตั้งเป็นเจ้าอาวาสวัดบ้านยาง และเป็นพระอุปัชฌาย์ ในช่วงบั้นปลายของชีวิตหลังตรากตรำรับใช้พระพุทธศาสนามาจนล่วงสู่ปัจฉิมวัย หลวงปู่อาพาธบ่อยครั้งด้วยโรคชรา สุดท้ายถึงแก่มรณภาพอย่างสงบใน พ.ศ.2494 สิริอายุ 73 พรรษา 53

ณ วันนี้ถึงแม้หลวงปู่จะละสังขารไปนานกว่า 50 ปีแล้ว แต่คุณงามความดีของท่านยังคงปรากฏอยู่ในใจของชาวอีสานไปตลอดกาลนาน